Favela








In Brazilië en specifiek in Sao Paulo zijn enorm uitgestrekte gebieden te vinden die onder de naam favela bekend staan. Het zijn gebieden waar een grote hoeveelheid mensen bijeen woont in een relatief ongestructureerde en ongeplande woonomgeving. Het betreft hier de armste gebieden, en hoewel het vaak aangeduid wordt als 'slums' of krottenwijken is hier in feite niet direct sprake van. Het betreft namelijk een vorm van zelfregulering voor een evolutionaire en continu groeiende leefomgeving. Er is geen sprake van geplande infrastructuur of sanitaire voorzieningen. Alle structuren en woonobjecten zijn door de bewoners zelf in elkaar gezet. Het functioneert als een zelf gereguleerde staat.

Het perspectief waarmee naar favela's gekeken wordt is hier vooral van belang. Vanuit leefervaring en woongenot zullen de meeste favela's onderdoen voor de geplande woonmilieus. Het voorzieningen niveau is ver onder de maat voor de modale bewoner. Het perspectief waarmee de favela's bekeken kunnen worden zodat er een zinnige betekenis uit gelezen kan worden heeft met name betrekking op de structuur en organisatie van het geheel. Ver uitgezoomd lijkt het een brij aan vlakken en kleuren die niet eenduidig te herleiden zijn in haar verkaveling. Steeds verder inzoomend worden de diverse onderdelen duidelijk en herkenbaar, hoewel de interne samenhang nauwelijks leesbaar is door de verstrooide ordening. Wel is duidelijk dat de gebruikerswens te wonen hoe hij wilt, hier zeer direct aanwezig is. Ieder bouwt zijn eigen idee, uiteraard hier zeer beperkt door de financiële situatie van de gebruiker. Het levert een extreem divers landschap van elementen op.

De grootste favela bevind zich in Rio de Janiero, en is bekend onder de naam 'Favela Jacarezinho'. In deze favela, die een gebied bestrijkt van ongeveer 35 hectare, wonen naar schatting 58,000 mensen. In Rio de Janeiro wonen ongeveer 1,2 miljoen mensen in Favelas. Een unieke samenstelling van bouwblokken en combinatie van deelstructuren zorgt voor een zeer divers en verstrooid landschap. Het patroon toont ongecontroleerde groei en leidt tot een uitgestrekt, ogenschijnlijk chaotisch, maar in werkelijkheid zeer gestructureerde manier van wonen en leven.